|
در این نقشه، میزان شدت زلزله در اثر فعالیت گسل مشاء در مناطق
بیست و دوگانه تهران مشخص شده است. شدت زلزله یک مقیاس کیفی بر
اساس واکنش اشیاء و تخریب بناها و .... در اثر امواج لرزه ای
است. در سال 1902، مرکالی
(Mercalli)،
مقیاس شدت را با 12 درجه معرفی کرد.
مقیاس مرکالی در سال 1931 توسط دو زلزله شناس آمریکایی به نامهای
وود و نیومن
(wood&Neuman)
اصلاح شد. امروزه مقیاس اصلاح شده مرکالی
MM
یک مقیاس متداول برای برآورد شدت زلزله است. بطور کلی می توان
گفت که شدت زلزله، یک مقیاس مشاهده ای و غیر دستگاهی بوده و فاقد
مبنای ریاضی و علمی است. شدت زلزله بستگی به فاصله کانون تا مکان
مورد نظر، عمق کانونی، مدت زمان لرزش، تراکم جمعیت، کیفیت
ساختمانها، عمق سطح ایستابی، نوع خاک و عمق سنگ بستر و ساختمان
آن دارد. در جدول 1 توضیح مختصری از مشخصات 4 شدت
VI,VII,VIII
و
IX
بر اساس مقیاس اصلاح شده مرکالی برآورد شده است.
|
درجه |
شرح |
شتاب حرکت زمین
(g) |
|
VI |
زلزله توسط بسیاری از افراد حس می شود و بسیاری از مردم
وحشت زده به فضای باز پناه می آورند، اشیاء سنگین جابجا می
شوند و قطعاتی از گچ کاری کنده می شود. دودکشها فو می
ریزند و خسارات جزئی به بار می آید، افراد به حالت
نامتعادل قدم می زنند و یا می ایستند پنجره ها، دربها و
بشقابها شکسته می شوند. ساختمانهای خشتی و ضعیف ترک برمی
دارن، زنگهای کوچک به صدا درمی آیند. |
(07/0 – 06/0) |
|
VII |
مردم وحشت زده به فضای باز فرار می کنند، خسارات بسیار کمی
در ساختمانهای که خوب طراحی و ساخته شده اند، وارد می شود.
به ساختمانهای متوسط و معمولی خسارات جزئی و متوسط وارد می
گردد. خسارات قابل ملاحظه ای به ساختمانهای ضعیف و بد
طراحی شده وارد می گردد. خسارت به ساختمانهای نوع
(D)
شامل ترک، فروافتادن گچ کاریها است و آجرهای سست لق می
شوند. ترکهائی در ساختمانهای نوع
(C)
به وجود می آید. ایستادن مشکل می شود. زنگهای بزرگ به صدا
درمی آیند و لغزشهای کوچک اتفاق می افتد. |
(15/0 – 1/0) |
|
VIII |
خسارت در ساختمانهایی که طراحی ویژه شده اند، بسیار جزئی
است و در ساختمانهای معمولی نوع
(C)
با فروریزشهای جزئی همراه است و در ساختمانهای ضعیف نوع
(D)
بسیار شدید است. دیوارهای جداکننده به خارج از قاب
ساختمان پرتاب می شوند. دودکشها، تونها، دیوارها و
دودکشهای کارخانه ها سقوط می کنند. اشیاء سنگین واژگون می
گردند. تغییراتی در سطح آب چاهها ایجاد می شود. ماسه و گل
به مقدار کم بیرون زده می شوند. رانندگی مشکل می گردد.
ترکهایی در زمینهای مرطوب و شیبهای ملایم ایجاد می شود.
خانه های اسکلت دار بر روی سطح پی حرکت می کنند. شاخه های
درختان شکسته می شود. |
(3/0 – 25/0) |
|
IX |
خسارت قابل ملاحظه ای در ساختمانهایی که طراحی ویژه شده
اند، ایجاد می شود. ساختمانهای اسکلتی خوب طراحی شده کج می
شوند. ساختمان بر روی پی تغییر مکان می دهد. ترکهایی آشکار
در زمین ایجاد می گردد. خطوط لوله زیرزمینی شکسته می شوند.
وحشت عمومی بر مردم غالب می شود. ساختمانهای نوع
(D)
ویران می گردند و بر ساختمانهای نوع
C
خسارت سنگین وارد می گردد و گاهی کاملاً فرو می ریزند .
ساختمانهای نوع
B
خسارت جدی می بینند و خسارت اساسی به پی وارد می گردد. در
مناطق آبرفتی ماسه و گل بیرون می آید. |
(55/0 – 5/0) |
توضیح:
ساختمان نوع
A:
طراحی، ساخت و ملاط خوب ساختمان تقویت شده در جزئیات به گونه ای
طراحی شده که در مقابل نیروهای جانبی مقاوم باشد و اجزاء ساختمان
با استفاده از فولاد و بتون و .... به یکدیگر متصل شده اند.
ساختمان نوع
B:
طراحی، ساخت و ملاط خوب ساختمان تقویت شده اما در جزئیات بگونه
ای طراحی شده که در مقابل نیروهای جانبی مقاوم نمی باشد.
ساختمان نوع
C:
طراحی و ساخت و ملاط معمولی و ساختمان در مقابل نیروهای جانبی
مقاوم نیست.
ساختمان نوع
D:
مصالح ضعیف از قبیل خشت، ملاط نامرغوب و ضعیف، استانداردهای ساخت
رعایت نشده و از نظر جانبی در مقابل نیروهای افقی مقاوم نیست.
همانطور که در نقشه 9 مشاهده می شود، در صورت فعال شدن گسل مشاء،
مطابق نقشه 8 قسمتی از مناطق 21و22 متحمل کمترین خسارت می شوند
(شدت
VI)
و بیشترین خسارت در قسمتهایی از مناطق 4،3،1 و 18 ایجاد خواهد شد
(شدت
VIII).
شدت لزله در بیشتر مناطق تهران
VII
خواهد بود. در تخمین شدت زلزله، در اثر فعالیت گسل مشاء، کلیه
عوامل از قبیل نوع گسل، مکان فرضی کانون زلزله، عمق کانونی
احتمالی، بزرگی احتمالی، مدت احتمالی دوام لرزش، شتاب احتمالی
حرکت زمین که بر مبنای احتمال وقوع زلزله در یک دوره معین بدست
آمده، دوره بازگشت زلزله، نوع خاک، عمق سنگ بستر و ساختمان آن،
کیفیت ساختمانها، تراکم جمعیت، عمق سطح ایستابی، شیب و توپوگرافی
زمین و .... درنظر گرفته شده است. |
